Szlak fortyfikacyjny na wyspie Wolin
Tematyka:
Szlak fortyfikacyjny na wyspie, wyspa Wolin, turystyczny, Forcie Gerharda, fort Gerharda, armaty, bunkry, bateria, bunkier, szlaki
Wolin
Odwiedzając Pomorze koniecznie trzeba zobaczyć szlak fortyfikacyjny, gdyż jest to doskonała lekcja historii nie tylko dla dzieci.
Szlak ciągnie się na obszarze czterech kilometrów i powstał w latach 1856 - 1863. Rozpoczyna się przy Forcie Gerharda. Blok koszarowo - bojowy, z którego prowadzono ostrzał przedpola frontu jest najstarszym elementem szlaku. Pod koniec XIX wieku powstały działobitnie na ciężkie armaty kalibru 210 mm - działały one do końca I Wojny Światowej, potem stworzono tam zaplecze magazynowo-koszarowe za stanowiskami artlerii przeciwlotniczej. 600 m od fortu znajdują się żelbetonowe bunkry baterii nadbrzeżnej z I wojny światowej, czyli Bateria Plażowa (Strandbatterie), natomiast obok znajduje się trójkondygnacyjny bunkier bojowy oraz owalny schron dalmierza optycznego baterii gdzie zainstalowane były cztery ciężkie działa kalibru 150 mm, strzelające na odległość blisko 20 km, a pod nimi znajdowały komory na amunicję oraz zespół pomieszczeń technicznych. Z tyłu baterii w drewnianych barakach mieszkali żołnierze.
Następnym elementem szlaku jest bunkier dowodzenia baterii nadbrzeżnej, w którym stacjonowała dowódca baterii, operatorzy wizjerów optycznych, dzięki którym obliczano odległość do okrętów wroga, oraz telefoniści.
Nieopodal znajduje się zaporowa bateria przeciwlotnicza Oststrand, która służyła nie tylko do obrony przeciwlotniczej, ale także do zwalczania celów nawodnych. Jej głównym elementem był zespół odkrytych działobitni dla dział 105 mm. Łącznie w baterii służyło 100 żołnierzy.
Od Oststrand szlak prowadzi leśną drogą i nasypem po dawnej kolei wąskotorowej do kompleksu baterii nadbrzeżnej Forst (Las). W latach 1908 - 1910 w linii równoległej do wybrzeża zbudowano zespół żelbetonowych budynków skłądający się z sześciu działobitni oddzielonych od siebie wałami ziemnymi. Ściany zewnętrzne bunkrów liczą sobie 1-2 metry grubości, w ich południowych ścianach znajdowały się w nich wejścia i otwory do podawania amunicji z wagoników wąskotorówki. Forst jest unikatem, ponieważ po I wojnie światowej został rozbrojony i nie był już od tamtego czasu modernizowany.
Kolejna pozycja na szlaku to 11 Batalionowy Rejon Umocniony Ludowego Wojska Polskiego - zespół powojennych małych bunkrów dla broni maszynowej, którego zadaniem miała być obrona wybrzeża przed desantem sił NATO.
Bunkier kierowania ogniem nadbrzeżnej baterii Göben konczy szlak. Pierwotnie przypominał on wielki betonowy dzwon z pancerną kopułą. Służył do obserwacji cel na morzu i korygowania ognia baterii, której gigantyczne bunkry znajdują się kilka kilometrów na południe. W 1940 roku działa baterii zdemontowano, a od 1941 roku pełnił rolę pomocniczego punktu obserwacyjnego dla Kriegsmarine. Nigdy więc nie został ukończony. Od lat 60. bunkier stał pusty i zaczął popadać w ruinę. Obecnie budynek jest przerobiony na wieżę obserwacyjną Lasów Państwowych.
